herb Zakonu

Historia Zakonu

Korzenie Zakonu wywodzą się od szpitalnego bractwa rycerskiego, założonego w Jerozolimie w pierwszej połowie XI w., przez pobożnych włoskich kupców z Amalfii. W pobliżu Grobu Świętego zbudowali oni hospicjum dla pielgrzymów przybywających z Europy. Zakon czynnie realizuje działalność charytatywną i szpitalniczą. Kawalerowie Maltańscy niosą pomoc ofiarom klęsk żywiołowych i wojennych. Ich poświęcenie było szczególnie widoczne podczas obu wojen światowych i innych konfliktów zbrojnych. W XX w. nastąpił dynamiczny rozwój działalności szpitalniczej i dobroczynnej, a także religijnej i dyplomatycznej Zakonu.

Zakon w Polsce

Początki działalności Zakonu Świętego Jana na ziemiach polskich sięgają XII w., kiedy to książę sandomierski Henryk nadał Zakonowi Zagość k. Wiślicy. Kawalerowie obsługiwali wówczas szpitale i hospicja dla ubogich na terenie Śląska. W XVI-XVII w.

W Rzeczpospolitej istniały dwie komandorie: od 1187 r. w Poznaniu i od 1610 w Stwołowiczach na Litwie. Pozostałością po komandorii poznańskiej, działającej do XIX w., jest istniejący do dziś kościół św. Jana Jerozolimskiego za Murami, przy którym kontynuowana jest maltańska działalność szpitalnicza. Podczas zaborów Polacy działali w strukturach przeoratów odpowiednich państw zaborczych. Odrodzenie nastąpiło w okresie międzywojennym: powstał Związek Polskich Kawalerów Maltańskich. Prowadzono m.in. szpitale w Rychtalu i Rybniku, niesiono pomoc biednym oraz poszkodowanym przez żywioły, np. podczas powodzi w Małopolsce w 1934 r. W czasie II Wojny Światowej szczególną rolę odegrał Szpital Maltański w Warszawie.

Po II Wojnie Światowej władze ZPKM pracowały na wychodźstwie, a oficjalna działalność w kraju była niemożliwa. Odbudowa Zakonu Maltańskiego w Polsce nastąpiła na początku lat 90. ubiegłego stulecia.

Obecnie Związek liczy ok. 180 Kawalerów i Dam, z których ponad połowa mieszka w kraju. Ponadto w dziełach szpitalnych Zakonu pracuje około 1000 wolontariuszy, w tym Stowarzyszenie Maltańska Służba Medyczna oraz Fundacja "Pomoc Maltańska".

Działalność dziś

Utworzenie Fundacji Polskich Kawalerów Maltańskich "Pomoc Maltańska" umożliwia realizację historycznych zadań Zakonu - opieki nad chorymi i biednymi - w świetle obowiązującego prawa.

Dziś Fundacja ma pod opieką kilka dużych dzieł w Poznaniu, Olsztynie i Krakowie, na które składają się domy opieki, Warsztaty Terapii Zajęciowej, specjalistyczna przychodnia onkologiczna, szpital dla chorych w stanach terminalnych, Stacja Ratownictwa Maltańskiego oraz utworzony w Krakowie nowoczesny ośrodek diagnostyki i leczenia schorzeń ośrodkowego układu nerwowego u dzieci.

Fundacja włącza się także w akcje pomocy ofiarom kataklizmów, niosła pomoc podczas powodzi w Polsce w 1997 r., powodzi w Niemczech. Pomagała także ofiarom tsunami na Oceanie Indyjskim w 2005 roku.

Dodatkowych informacji o Zakonie Maltańskim szukaj na stronach internetowych Związku Polskich Kawalerów Maltańskich oraz oficjalnej stronie Zakonu Maltańskiego (międzynarodowej).